PROBLEMY Z ZACHOWANIEM JĘZYKA, KULTURY, TOŻSAMOŚCI UKRAIŃSKIEJ MNIEJSZOŚCI NARODOWEJ W KRAKOWIE I W POLSCE. 70 LAT PO WYSIEDLEŃCZEJ AKCJI „WISŁA” 1947 ROKU

Uniwersytet Jagielloński

Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych

Katedra Ukrainoznawstwa

Fundacja św. Włodzimierza

Chrzciciela Rusi Kijowskiej w Krakowie

Zjednoczenie Łemków

Koło Naukowe Studentów Ukrainoznawstwa UJ „Wernyhora”

zapraszają na konferencję naukową

  

Problemy z zachowaniem języka, kultury, tożsamości

ukraińskiej mniejszości narodowej w Krakowie i w Polsce.

70 lat po wysiedleńczej akcji „Wisła” 1947 roku

Проблеми зі збереженням мови, культури, тотожності

української національної меншини в Кракові і в Польщі.

70 років після депортаційної акції «Вісла» 1947 року

 

„by przeważyła dobra pamięć

papież Franciszek, Kraków 2016

«... щоб переважила добра пам'ять»

папа Франциск, Краків 2016

 

Poszanowanie mniejszości warunkiem pokoju"

św. Jan Paweł II, 1988/1989

«Пошана до меншин - умова миру»

Святий Іван Павло II, 1988/1989

  

28 kwietnia 2017 r. (piątek), godz. 10.00-19.30

Aula Collegium Novum UJ, ul. Gołębia 24, I piętro,

29 kwietnia 2017 r. (sobota), godz. 10.00-18.00

Katedra Ukrainoznawstwa UJ, ul. Wenecja 2, Kraków

 

Konferencję poprzedzi uroczyste otwarcie wystawy „20 lat po wizycie Jana Pawła II w Uniwersytecie Jagiellońskim i wspólnej ekumenicznej modlitwie z Papieżem-Słowianinem o duchową jedność Europy w Kaplicy pierwszych męczenników Rusi Kijowskiej Świętych Borysa i Gleba Fundacji św. Włodzimierza Chrzciciela Rusi Kijowskiej w Krakowie przy ul. Kanoniczej 15”.

Otwarcie wystawy 28.04.2017 (piątek), godzina 10:00  w holu Collegium Novum.

 

Pierwszy dzień konferencji zakończy o godz. 18.00 w Auli Collegium Novum UJ koncert „Ukraińska pieśń, której miało nie być w Polsce po wysiedleńczej akcji „Wisła” 1947 roku”. Ukraińskie pieśni duchowe wykona chór Cerkwi Parafii Greckokatolickiej św. Norberta – Podwyższenia Krzyża Świętego w Krakowie przy ul. Wiślnej 11. 

  • Słowo na otwarcie – Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego - prof. dr hab. Jacek Popiel
  • Слово на відкриття – Ректор Ягеллонського університету проф. Яцек Попієль

 


  • Słowo współorganizatora i uczestnika spotkań ze św. Janem Pawłem II Rektora UJ – prof. dr. hab. Franciszka Ziejki
  • Слово співорганізатора і учасника зустрічей зі Св. Іваном Павлом II, ректором проф. Францішека Зєйкі

 

10.30-12.10
 Sesja I konferencji
Część I:

 Polacy w dobrej wiecznej pamięci Ukraińców – Поляки в добрій вічній пам'яті українців
Moderator – Kazimierz Rabsztyn (Odrodzenie, Kraków)

  

  • Włodzimierz Mokry (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Ukraińska mniejszość w Krakowie i w Polsce w myśli i działalności duszpasterskiej metropolity krakowskiego kard. Karola Wojtyły – św. Jana Pawła II – Українська національна меншість в Кракові і в Польщі в думці і душпастирській діяльності краківського митрополита кардинала Кароля Войтили - Св. Івана Павла II
  • Aleksander Skotnicki (Katedra Hematologii Collegium Medicum UJ), Metropolita Andrzej Szeptycki w życiu duchowym Polaków i Ukraińców Krakowa – Митрополит Андрей Шептицький в духовному житті поляків і українців Кракова
  • Magdalena Nowak (Instytut Historii, Uniwersytet Gdański), Postać Metropolity Andrzeja Szeptyckiego w badaniach uczonych polskich – Постать митрополита Андрея Шептицького в дослідженнях польських вчених
  • Bartłomiej Stempin (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Ukraińska mniejszość narodowa w Polsce w polityce śp. Lecha Kaczyńskiego – prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Українська національна меншість в Польщі в політиці вічної пам’яті Леха Качинського - президента Польщі
  • Ewelina Atłasik (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Ukraińska mniejszość narodowa w Krakowie w działalności duszpasterskiej śp. kard. Franciszka Macharskiego – Українська національна меншина в Кракові в пастирській діяльності вічної пам’яті кардинала Францішека Махарського
  • Marta Andruszkiw (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Czesława Miłosza rozmowy o „rodzinnej Europie” z krakowskimi Ukraińcami i Polakami – Розмови Чеслава Мілоша про «родинну Європу» з краківськими українцями і поляками
  • Oleg Aleksiejczuk (Fundacja św. Włodzimierza Chrzciciela Rusi Kijowskiej w Krakowie), Dar Jerzego Nowosielskiego – ikony w kaplicy pierwszych męczenników Rusi Kijowskiej świętych Borysa i Gleba w Krakowie przy ul. Kanoniczej 15 – prezentacja – Дар Юрія Новосільського - ікони в каплиці перших мучеників Київської Русі святих Бориса і Гліба в Кракові на вул. Канонічій 15 - презентація

 12.10-12.30 dyskusja – дискусія

 

12.30-13.00 przerwa kawowa – перерва на каву

 13:00-15:00

 Sesja I konferencji

 Część II:

 Polacy w dobrej wdzięcznej pamięci Ukraińców – Поляки в добрій вдячній пам'яті українців
 Moderator – Włodzimierz Mokry

 

  • Andrzej Chowaniec (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Twórcy i działacze kultury ukraińskiej w gościnie u gospodarzy miasta Jaworzna – prezydenta Andrzeja Węglarza, ordynariusza Diecezji Sosnowskiej bpa Adama Śmigielskiego, Barbary Sikory – działaczki na rzecz poznania i porozumienia Polaków i Ukraińców – Творці та діячі української культури в гостях господарів міста Явожно – президента Анджея Венгляжа, єпископа Сосновської єпархії Адама Сьмігельського, Барбари Сікори – діячки сприяючій порозумінню поляків і українців
  • Lucyna Jaworska (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Polaków i Ukraińców wspólne odtwarzanie przestrzeni sakralnej na ziemi lubaczowskiej. Powrót cudownej ikony Matki Boskiej Korczmińskiej, ikonostasów do cerkwi w Gorajcu i Cewkowie-Lubaczowie – Поляків і українців спільне повертання сакрального простору на Любачівській землі. Повернення чудотворної ікони Корчминської Божої Матері, іконостасів до церков в Горайці і Цевкові-Любачеві
  • Agnieszka Gronek (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Wkład duchownych rzymsko-katolickich w zachowanie zabytków cerkiewnych na południu Polski – Вклад римсько-католицького духовенства в збереженні церковних пам'яток на півдні Польщі
  • Jakub Szeliga (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Ukraińska mniejszość narodowa w opinii parlamentarzystów polskich w latach 1989-1991 – Українська національна меншина в думці польських парламентаріїв в 1989-1991 роках
  • Emilia Szapował (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Ukraina i ukraińska mniejszość narodowa w Krakowie oraz w Polsce w zainteresowaniach ludziZnakuiTygodnika Powszechnego– Україна і українська національна меншина в Кракові та в Польщі в зацікавленнях людей «Знаку» та «Тигодніка повшехного»
  • Maryna Szamrai (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Problemy ukraińskiej mniejszości narodowej w Polsce na łamachZnakuiTygodnika Powszechnegow latach 1981-2017 – Проблеми української національної меншини в Польщі на шпальтах «Знаку» і «Тигодніка повшехного» в 1981-2017 роках
  • Joanna Nakonowska (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), Centrum Kultury Ekumenicznej w Myczkowcach k/Soliny jako próba dialogu pojednania Podkarpacia – Центр екуменічної культури в Мичковицях біля Соліни як спроба діалогу примирення Підкарпаття

 15.00-16.00 przerwa obiadowa – обідня перерва

 16:00-17:40

 Sesja II konferencji:

 Perspektywa godnej współpracy Ukraińców z Polakami. Od Krymu, Donbasu, Kijowa, Lwowa do Łemkowszczyzny, Krakowa, Warszawy i Gdańska – Перспектива гідної співпраці українців з поляками. Від Криму, Донбасу, Києва, Львова до Лемківщини, Кракова, Варшави і Ґданська

 Moderator – Magdalena Nowak

 Stefan Kłapyk (Przewodniczący Zjednoczenia Łemków), Sny o odrodzeniu życia duchowego Łemkowszczyzny syna przesiedleńców – Сни про відродження духовного життя Лемківщини сина переселенців

  • Stefan Hładyk (Zjednoczenie Łemków), Inicjatywy dla przyszłości Stefana Hładyka – długoletniego przewodniczącego Zjednoczenia Łemków w Polsce Ініціативи для майбутнього Стефана Гладика – довголітнього голови Об’єднання лемків у Польщі
  • Oleg Hnatiuk (Chrześcijańskie Bractwo św. Włodzimierza, Gdańsk), Trzy krzyże polskiej "Solidarności" i krzyż św. Włodzimierza Chrzciciela Rusi Kijowskiej w Gdańsku – perspektywa współpracy Polski i Ukrainy Три хрести польської «Солідарності» і хрест Св. Володимира Хрестителя Київської Русі в Ґданську – перспектива польського і українського співробітництва
  • Marika Paprocka (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Od balu tożsamości w Ukraińskim Klubie Studenckim „Wernyhora” na ul. Kanoniczej 15 do „Radości z różnic narodowych z Ojcem świętym Janem Pawłem II” Від балу тотожностей в українському студентському клубі «Вернигора» на вул. Канонічій 15 до «Радості від національних відмінностей зі Святішим Отцем Іваном Павлом II»
  • Olga Kich Masłej (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Przebieg oraz następstwa AkcjiWisłana przykładzie wsi Wierzbica, ziemi lubaczowskiej Перебіг та наслідки акції «Вісла» на прикладі села Вєжбіца на Любачівскьій землі
  • Kazimierz Rabsztyn (Odrodzenie, Kraków), Krakowskie Spotkania Ekumeniczne ku pojednaniu między narodami«Краківські екуменічні зустрічі» для примирення між народами
  • Natalia Hładyk (Zjednoczenie Łemków), Przedstawiciele polskich parlamentarzystów, władz rządowych, samorządowych i działaczy kultury w dobrej, wdzięcznej pamięci organizatorów i uczestnikówWatry Łemkowskiej– Представники польських парламентаріїв, державної влади та діячів культури в добрій, вдячній пам'яті організаторів і учасників націй «Лемківської ватри»

 16:00-17:40 – przerwa

 Anton Lichaczow (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Likwidacja Ukraińskiej Greckokatolickiej Parafii św. NorbertaPodwyższenia Krzyża Świętego w Krakowie przez komunistyczne służby bezpieczeństwa, 12.05.1497 – Ліквідація Української Греко-католицької парафії Св. Норберта – Воздвиження Чесного Хреста в Кракові комуністичними спецслужбами, 5.12.1497

 18:00. „Ukraińska pieśń w Polsce, której miało nie być po wysiedleńczej Akcji Wisła 1947 roku”

 Koncert chóru cerkiewnego Parafii Greckokatolickiej Cerkwi św. Norberta - Podwyższenia Krzyża Świętego w Krakowie (ul. Wiślna 11), dyrygent Lesia Mychajlenko

 «Українська пісня в Польщі, якої мало не бути після депортаційної акції «Вісла» 1947 року»

 Концерт церковного хору Греко-католицької парафії Св. Норберта – Воздвиження Чесного Хреста в Кракові 

(вул. Вісльна, 11), диригент Леся Михайленко

  

29 kwietnia 2017 r. (sobota), godz. 10.00-18.00
Katedra Ukrainoznawstwa UJ, ul. Wenecja 2, Kraków

 Sesja III

 Przyczyny i skutki wysiedleńczej Akcji „Wisła”, aktualne problemy, inicjatywy i działania przedstawicieli mniejszości ukraińskiej w Polsce oraz środowisk akademickich i organizacji pozarządowych – Причини і наслідки депортаціної Акції «Вісла», актуальні проблеми, ініціативи та діяльність представників української національної меншини в Польщі, наукових середовищ та неурядових організацій

 

 

 

Obrady w sekcjach

 10:00-12:00

  Sekcja A , sala 5

 Anna Michałko (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Życie duchowe ukraińskiej Parafii Greckokatolickiej w Kołobrzegu – Духовне життя української Греко-католицької парафії в Колобжезі

  • Agnieszka Hawrot (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Rola Cerkwi Narodzenia Marii Panny wg projektu Jerzego Nowosielskiego w Białym Borze (woj. Zachodniopomorskie) w zachowaniu tożsamości grekokatolików ukraińskich – Роль церкви Різдва Богородиці за проектом Юрія Новосільського в Білому Борі (Західнопоморське воєводство) в збереженні тотожності українських греко-католиків
  • Michał Siudak (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Życie religijne i kulturalne ukraińskiej Parafii Greckokatolickiej w Katowicach i Gliwicach – Релігійне і культурне життя української Греко-католицької парафії в Катовіцах і Ґлівіцах
  • Natasza Szuster (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Ukraińska wyszywanka jako kod genetyczny Ukraińców. Wystawa wyszywanek Ukraińców Krakowa w 1993 roku w Galerii Sztuki Ukraińskiej przy ul. Kanoniczej 15 – Українська вишивка як генетичний код українців. Виставка вишиванок українців Кракова в 1993 році в Галереї українського мистецтва на вул. Канонічій 15
  • Małgorzata Porębska (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Pamięć rodzinna w zachowaniu tożsamości ukraińskiej mniejszości narodowej w Polsce – Родинна пам'ять в збереженні тотожності української національної меншини в Польщі

  

Sekcja B sala 13

  Wacław Szlanta (Zjednoczenie Łemków), Solidarność społeczna w działalności Łemkowskiej Fundacji Oświatowej im. Jana Krynickiego – Суспільна солідарність в діяльності Лемківської освітньої фундації ім. Івана Криницького

  • Michał Marek (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Stan zachowania kultury materialnej Łemków. Czyrna – studium przypadku – Стан збереження матеріальної культури лемків. Чирна – тематичне дослідження
  • Люба Орел (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Działalność ukraińskiego klubu studenckiego „Wernyhora” na ul. Kanoniczej 15 – Діяльність українського студентського клубу «Вернигора» на вул. Канонічій 15
  • Karolina Wantuch (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Życie mniejszości żydowskiej w Krakowie w zainteresowaniach Fundacji św. Włodzimierza Chrzciciela Rusi Kijowskiej i na łamach pism Fundacji „Między Sąsiadami” i „Horyzontów Krakowskich” – Життя єврейської меншини в Кракові в зацікавленнях Фундації св. Володимира Хрестителя Київської Русі та на сторінках часописів Фундації - «Між сусідами» і «Краківські обрії»
  • Michał Urban (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Między mitologizacją a manipulacją: próba stworzenia etnicznej narracji historyczno-tożsamościowej w pracy I. F. Łemkyna "Istorija Łemkowyny" – Між міфологізацією і маніпуляцією: спроба створення етнографічного, історично самобутнього наративу в роботі І.Ф. Лемкина «Історія Лемковини»

 

11:40 – dyskusja – дискусія
 12:00-13:00 Obiad – обід

  

Sesja IV
 13:00-15:00

 Obrady w sekcjach

 Sekcja A , sala 5

 Paweł Sekuła (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Wybrane aspekty społeczno-politycznych konsekwencji akcji "Wisła" – Вибрані аспекти суспільно-політичних наслідків Акції «Вісла»

  • Zofia Tobiasz (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Próby odzyskania przez wysiedleńców ukraińskich mienia przejętego przez komunistyczne władze w Polsce po akcji „Wisła” 1947 roku – Внески депортованих українців про повернення їх власності, захопленої комуністичною владою в Польщі після Акції «Вісла» 1947 року
  • Beata Baran (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Propozycje regulacji prawnych dt. zwrotu mienia Kościoła Grekokatolickiego po 1989 r. – Пропозиції юридичного врегулювання справ повернення майна Греко-католицької церкви після 1989 року
  • Wasyl Belmeha (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Losy Cerkwi Greckokatolickiej w Polsce w badaniach Południowo-Wschodniego Instytutu Naukowego w Przemyślu – Доля Греко-католицької церкви в Польщі в дослідженнях Південно-Східного науково-дослідного інституту в Перемишлі
  • Grzegorz Michałko (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Absolwenci ukraińskich szkół – Legnicy, Białego Boru, Górowa Iławieckiego, Bartoszyc, Przemyśla wśród ukrainoznawców Uniwersytetu Jagiellońskiego – Випускники українських шкіл - Легніці, Білого Бору, Ґурова Ілавецького, Бартошиць, Перемишля серед українознавців Ягеллонського університету

  

Sekcja B, sala 13

 Denys Pilipowicz (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Temat wysiedleńczej Akcji "Wisła" w literaturze ukraińskiej w Polsce – Тема депортаційної Акції «Вісла» в українській літературі в Польщі

  • Ołena Naulik (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Операція «Вісла» у спогадах жінок за книгою «Віра – Надія – Любов» М. Паньків Akcja „Wisła” we wspomnieniach kobiet. Na podstawie książki „Wiara – Nadzieja – Miłość” M. Pankiw
  • Olekandr Tytrzynski (Instytut Amerykanistyki WSMiP UJ), Образ забраної батьківщини у спогадах українських переселеців Obraz zabranej ojczyzny we wspomnieniach ukraińskiego wysiedleńców
  • Halyna Chuba (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Zmiana historycznych nazw miejscowości w południowo-wschodniej Polsce po wysiedleńczej Akcji „Wisła” 1947 roku – Зміна історичних назв місцевостей на південному сході Польщі після депортаційної Акції «Вісла» 1947 року
  • Paweł Lewczuk (Katedra Języka Polskiego jako Obcego, Wydział Polonistyki UJ), Sytuacja językowa i kulturowa potomków przesiedleńców Akcji „Wisła” w świetle badań ankietowych – Мовна і культурна ситуація нащадків виселенців Акції «Вісла» в світлі анкетних досліджень
  • Sofia Nahirna (Katedra Ukrainoznawstwa WSMiP UJ), Суспільно-релігійна й культурна діяльність сестер Василіанок у Польщі Społeczno-religijna i kulturowa działalność sióstr bazylianek w Polsce
  • Anna Banias (Instytut Geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie), Wpływ globalizacji na kultywowanie tradycji wśród Łemków Вплив глобалізації на культивування традиції серед лемків

   

15:00-16:00 sala 5

 Dyskusja podsumowująca konferencje i przyjęcie dokumentów – Підсумкова дискусія та прийняття документів 




Druga część konferencji naukowej na temat: „Problemy z zachowaniem języka, kultury, tożsamości ukraińskiej mniejszości narodowej w Krakowie i w Polsce. 70 lat po wysiedleńczej akcji „Wisła” 1947 roku” odbyła się w Gorlicach 2.05.2017 r.

Dyskusja panelowa z udziałem profesorów Bohdana Halczaka, Jana Pisulińskiego, Włodzimierza Mokrego, Jarosława Syrnyka. Moderator – prowadzący Bohdan Huk – redaktor ukraińskiego tygodnika w Polsce „Nasze Słowo”

 

Tezy odpowiedzi prof. Włodzimierza Mokrego (Kraków, Uniwersytet Jagielloński) na pytanie: „Akcja etniczna Rzeczpospolitej Polskiej czy operacja wojenna WP?”, http://www.nestor.cracow.pl/data/uploads/files/cms-page-file/32/Problemy_z_zachowanie_jezyka_Gorlice_2_05_2017.pdf

 


Załączone pliki: